De meeste oefeningen kan je op verschillende manieren uitvoeren. Een belangrijk punt waar je als (beginnend) krachtsporter tegen aanloopt is: kies je voor apparaten of voor losse gewichten? De meningen zijn hier nogal over verdeeld, en het is nog niet zo eenvoudig om aan te geven wat de beste keuze is.

Beide methodes hebben hun voor- en nadelen

Wat voor jou het beste werkt, hangt af van je persoonlijke voorkeuren. In dit artikel zetten we daarom de voor- en nadelen op een rijtje, zodat je een keuze kunt maken die voor jou het beste werkt.

Bewegingsoppervlak

Bij het tillen van losse gewichten worden het evenwicht en de motorische bewegingen beter ontwikkeld dan bij het gebruik van toestellen. Dumbbell en barbells (korte en lange halters) zorgen ervoor dat de ledematen in hun natuurlijke boog bewegen. Dit helpt om een grotere coördinatie te krijgen en stimuleert een grotere ontwikkeling van kracht.

Er worden meer spiervezels en motoreenheden geactiveerd om de beweging gedurende het hele bewegingsbereik uit te balanceren. De assisterende spieren ontwikkelen zich ook als ze in synergie werken met de belangrijkste drijfveren (de spieren die de beweging uitvoeren).

Omdat toestellen je vastpinnen op een vastgesteld oppervlak, verminderen ze de bijdrage van de assisterende spieren en daarom is er minder evenwicht en bedrevenheid nodig om een oefening uit te voeren. Dit kan een voordeel zijn voor beginners met een lage motorische vaardigheid.

Biomechanica

Losse gewichten dragen bij aan de natuurlijke hefkracht van het lichaam en de veranderingen in kracht die door het gehele bewegingsbereik worden gegenereerd. De meeste toestellen plaatsen echter een steeds groeiende druk op de spier gedurende elke fase van de beweging.

Dit houdt in dat de spier maximale stimulans krijgt in zijn biomechanisch voordeligste positie. Meestal dien je dan een lichter gewicht te kiezen om de beweging correct uit te kunnen voeren. Dit resulteert in minder kracht en spieromvang.

Variëteit

Met losse gewichten kan je diverse variaties uitvoeren van dezelfde oefeningen, bijvoorbeeld bankdrukken met de armen op verschillende breedten (meer focus op de borstspieren of triceps) of met de bank in een andere hoek ten opzichte van het lichaam. Daarmee maak je diverse oefeningen mogelijk. Op toestellen heb je deze mogelijkheid vaak niet.

Veiligheid

Toestellen zijn over het algemeen veiliger dan losse gewichten. Vooral als je zonder partner of ‘spotter’ werkt. Een spotter kan je helpen het gewicht weer terug te brengen naar de uitgangspositie als je de hele beweging niet kunt voltooien. Halters kunnen vallen en gewichten kunnen los gaan zitten.

Zodra je doorgaat met trainen met losse gewichten tot het moment van spierfalen, dan is het verstandig om er iemand bij te hebben die je kan helpen. Beginners doen er verstandig aan om op toestellen te beginnen, terwijl ze ondertussen de meest fundamentele vaardigheden ontwikkelen en een groter bewustzijn van hun lichaam.

Deze beide factoren zijn noodzakelijk om een beweging te controleren. Als ze dit zelfvertrouwen eenmaal hebben ontwikkeld, dan kunnen ze meer oefeningen met losse gewichten toevoegen aan hun fitness programma.

fitnessapparaat of gewichten: apparaten zijn makkelijk in gebruik

Onder ervaren krachtsporters wordt wel eens neerbuigend gedaan over apparaten, maar dat is niet geheel terecht. Apparaten hebben namelijk wel serieuze voordelen. Een daarvan is dat ze makkelijk in gebruik zijn. Je kunt er direct mee aan de slag, ook al ken je de beweging nog niet helemaal goed.

Tweede voordeel is dat er nauwelijks techniek bij komt kijken, waardoor de kans op blessures afneemt. Beginners kunnen daarom goed trainen op apparaten. Daarnaast zijn apparaten geschikt om spieren geïsoleerd te trainen.

Het voordeel van een isolerende beweging is dat je de spiergroep zeer specifiek kunt trainen, waardoor de trainingsprikkel voor die bepaalde spiergroep zeer geconcentreerd is. Een methode die ook populair is onder bodybuilders.

fitnessapparaat of gewichten: minder effectief trainen op apparaten

De voordelen van apparaten kan je in bepaalde situaties ook zien als een nadeel. Je spieren geïsoleerd trainen zorgt ervoor dat je juist minder functionele kracht ontwikkeld. Per slot van rekening train je alleen de hoofdspieren en niet de kleinere spieren die mee werken om het gewicht te kunnen liften.

Een tweede nadeel is dat je op apparaten te snel op de ‘automatische piloot’ traint. Dit zorgt ervoor dat je training minder effectief is en dat de kans op een blessure toeneemt. Focus je tijdens de training dus op de spiergroep die je traint.

fitnessapparaat of gewichten: kracht en balans vergroten met losse gewichten 

Hoe zit dat dan met losse gewichten? Deze hebben eigenlijk de voordelen die apparaten niet hebben. Het meest belangrijke van losse gewichten is dat je de spieren dwingt om een beweging helemaal zelfstandig uit te voeren. Zodoende weet je dat alle betrokken hulpspieren ook aan het werk worden gezet.

Dit vergroot niet alleen de functionele kracht, maar ook je algemene houding en balans. Bijkomend voordeel is dat je genoodzaakt bent om je gedachten bij de oefening te houden. Dit zorgt dat je de beweging altijd gericht uitvoert.

fitnessapparaat of gewichten: zelfstandigheid bij het uitvoeren van de beweging

Ook aan het trainen met gewichten kleven nadelen. Eén van de grootste problemen is de zelfstandigheid bij het uitvoeren van de beweging. Wanneer je niet de juiste techniek beheerst, dan kan dit tot flinke problemen leiden. Denk aan overbelasting, blessures of een training die niet of nauwelijks resultaat oplevert.

Om die reden is het altijd verstandig om een nieuwe oefening met losse gewichten met wat begeleiding uit te voeren. Heb je hier geen tijd voor of partner die je hier bij kan helpen? Dan zijn gewichten, zeker voor beginners, niet handig.

Wat werkt het beste voor jou?

Of je nu met losse gewichten of op apparaten gaat trainen, het hangt allemaal af van jou persoonlijke voorkeur en doelen. Trainen met losse gewichten leveren sneller resultaat op, maar brengen ook meer risico met zich mee. Apparaten zijn betrouwbaarder, maar uiteindelijk ook wat minder effectief.

Al wat ervaring met krachttraining en beheers je de juiste techniek? Dan zal je waarschijnlijk de voorkeur hebben voor het trainen met losse gewichten. Ben je nieuw op gebied van krachttraining? Dan zijn apparaten prima geschikt om mee te beginnen en kracht op te bouwen.

Uiteraard kan je ook beide methodes combineren, zodat je profiteert van beide voordelen. Probeer uit en kijk wat voor jou het beste werkt, maar zorg ten alle tijde dat je de oefeningen op de juiste manier uitvoert!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.